1206 y?l?nda Mo?ollar? bir �at? alt?nda toplamak i�in en �nemli ad?m? atan Yes�gay Bahad?r o?lu Timu�in, toplanan kurultayda Cengiz H�n (�inggiss Khan) unvan?n? ald?. Bu tarihten sonra kendine tabi olmayan di?er Mo?ol/Tatar boylar?na da hakimiyetini kabul ettiren Cengiz H�n, 1214 y?l?nda �in Seddi�ni dola?arak �in�in merkezi Pekin/H�nbal?k ?ehrini ele ge�irdi. Bu durum ipek yolunun merkezini ele ge�iren Cengizli Mo?ollar?n?n d�nya siyasetinin merkezine yerle?melerine sebep oldu. Bu tarihten sonra ?sl�m d�nyas? ile de irtibata ge�en Mo?ollar, 1218 y?l?nda �n�?teg�nli H�rezm?�hl?lar?n sebep olduklar? Otrar Facias?�ndan sonra ?sl�m �lkelerini ele ge�irmek i�in 1220 y?l?nda bat?ya y�neldiler.
Mo?ol H�nl???�n?n kurucusu Cengiz H�n, e?i B�rte Hatun ve �ocuklar?
H�rezm?�hl?lar?n Mo?ollar?n �n�nde duramamalar? ve H�rezm?�h Sultan Al�edd�n Muhammed�in �l�m� ile yerine ge�en o?lu H�rezm?�h Cel�ledd�n Meng�birt�nin de ?ndus Nehri�ni ge�erek Hindistan�a gitmesinin ard?ndan Mo?ollar, herhangi bir mukavemetle kar??la?madan Bat? T�rkistan�? te?kil eden M�ver���n-Nehr ve Hor�s�n�? h�kimiyet alt?na alm??lard?r. 1225 y?l?nda H�rezm?�h Cel�ledd�n Meng�birt�nin Kirman �zerinden Azerbaycan�a gelmesi ve burada H�rezm?�hl? Devleti�nin taht?na oturmas? �zerine Mo?ollar dikkatlerini tekrar H�rezm?�hl?lar �zerine �evirdiler. H�rezm?�h Cel�ledd�n Meng�birt�nin Abb�s� Hil�feti, Eyy�b� Sultanl???, T�rkiye Sel�uklu Devleti, Erbil Begteginli Atabeyli?i ile olan m�nasebetleri ve G�rc� Krall???�n?n merkezi olan Tiflis�i yeniden fethetmesi Mo?ollar?n H�rezm?�h Cel�ledd�n Meng�birt�yi yeniden hedefe almalar?na sebep oldu. Yak?ndo?u siyasetinin bu yeni unsurunun bir yanl??ta ?srar etmesi ile Eyy�b�lerin elinde olan Ahlat ?ehrini ku?atmas? ve almas? �zerine ortaya �?kan siyasi anla?mazl?k, H�rezm?�hl?lara kar?? bir ittifak?n olu?mas?na sebep olmu?tur. T�rkiye Sel�uklu Sultan? Al�edd�n I. Keykub�d ile anla?an el-Cez�re Eyy�b� h�kimi Melik E?ref�e kar?? Erzurum Sel�uklu meliki R�knedd�n Cih�n?�h ile ittifak olu?turan H�rezm?�h Cel�ledd�n Meng�birt� 1230 y?l?nda Erzincan yak?nlar?ndaki Yass?�emen Sava??�nda H�rezm?�h Cel�ledd�n Meng�birt� ma?lup olarak ba?kenti Tebriz�e �ekilmi?tir. Bunun �zerine Mo?ollar, H�rezm?�hl?lar? takip etmeye ba?lad?lar.
Mo?ollar?n S�nit boyuna mensup Cormagun Noyan�?n �geday Ka?an taraf?ndan 4 t�men (40.000) askerden m�te?ekkil bir ordu ile Azerbaycan�daki H�rezm?�hl?lar?n �zerine g�nderilmesi ile Mo?ollar ilk kez H�rezm?�hl?lar?n arkas?ndan 1231 y?l?nda Anadolu�ya girdiler. Mo?ollar taraf?ndan takip edilen H�rezm?�h Cel�ledd�n Meng�birt�nin Diy�r-? Bekr da?lar?ndaki e?k?yalar taraf?ndan katledilmesi �zerine H�rezm?�hl?lar �zerine sald?r?lara devam eden Mo?ollar, Ahlat merkezli S�kmenili�nin T�rkiye Sel�uklu Devleti s?n?rlar?na al?nmas? ve H�rezm?�hl? emirlerinin de Sultan Al�edd�n I. Keykub�d taraf?ndan T�rkiye Sel�uklu Devleti hizmetine al?nmalar? �zerine Anadolu s?n?rlar?ndan �ekilerek Azerbaycan Mugan�daki merkezlerine geri d�nd�ler.
T�rkiye Sel�uklu Devleti�nin 1228 y?l?nda Erzincan, Kem�h ve ?ebinkarahisar (?ark� Karahisar)�? Meng�ceklilerden ele ge�irmesi, 1230 Yass?�emen Sava??�ndan sonra ise Erzurum, ?spir, Bayburt ve Tercan�?n h�kimiyetine almas? ve H�rezm?�h Cel�ledd�n Meng�birt�nin de �l�m�nden sonra S�kmenili�nin s?n?rlar?na dahil edilmesi, Mo?ollar?n Anadolu�ya giri?lerini engelledi. Sultan Al�edd�n I. Keykub�d�?n Mo?ol istilas?n? durdurmak i�in Do?u Anadolu�da olu?turdu?u savunma hatt?n?n merkezini Erzurum te?kil etmekteydi. Ancak 1232 y?l?nda Cormagun Noyan taraf?ndan komuta edilen bir Mo?ol birli?i Sivas�a kadar geldi. Mo?ollar, bu b�lgeden bir�ok insan? esir ederek Azerbaycan�a g�t�rd�ler. Bu durumdan dolay? Sultan Al�edd�n I. Keykub�d, Melik��l-�mer� Kem�ledd�n K�my�r komutas?nda bir birli?i Mo?ollar?n durumunu �?renmek i�in Sivas�a g�nderdi. Erzurum�a kadar gelen Melik��l-�mer� Kem�ledd�n K�my�r, Mo?ollar?n Azerbaycan�a do?ru �ekildiklerini ve Yunus Derbendi�ni ge�tiklerini haber al?nca onlar? takip etmekten vazge�ti ve Erzurum�da kald?.
Melik��l-�mer� Kem�ledd�n K�my�r, bu Mo?ol ak?n?n?n G�rc�lerin tahrik ve te?viki ile ger�ekle?ti?i rivayeti �zerine yan?ndaki Erzurum s�ba??s? M�barizedd�n ��vl? ile G�rc� Krall???�na tabi olan ?ehir ve kalelere do?ru harekata ba?lad?. T�rkiye Sel�uklu ordusu bu b�lgede baz? beldeleri ele ge�irdi?i gibi H�h/Gag Kalesi�ni de fethetti. Nah�h Kalesi�nin sakinleri ise Sel�uklu ku?atmas?ndan kurtulmak i�in Melik��l-�mer� Kem�ledd�n K�my�r�a m�racaat ederek kaleyi ona teslim edip T�rkiye Sel�uklu Devleti�ne t�bi olarak ku?atman?n kald?r?lmas?n? sa?lad?lar. Daha �nce H�rezm?�h Cel�ledd�n Meng�birt�nin bu b�lgede y�r�tt�?� seferlerden dolay? y?pranm?? ve yorulmu? olan G�rg� Krali�esi Rosudan (Abhaz Melikesi Rosudan), Melik��l-�mer� Kem�ledd�n K�my�r�?n bu seferini savu?turamayaca?? i�in �areyi T�rkiye Sel�uklu Devleti�ne tabi olmakta buldu. Bu nedenle Krali�e Rosudan, baz? iktisad� ve asker� y�k�ml�l�kler d???nda Erzurum Sel�uklu meliki Mu?�sedd�n Tu?rul?�h�?n o?lundan olan yani Sel�uklu soyundan gelen k?z? G�rc� Hatun�un Sultan Al�edd�n I. Keykub�d�?n o?lu Erzincan meliki G?y�sedd�n Keyh�srev ile nik�hlanmas?n? kabul etti. Melik��l-�mer� Kem�ledd�n K�my�r�?n bu ba?ar?s?ndan dolay? Mo?ollar?n Anadolu�ya giri?leri engellenmi? oldu.
Ancak 1234 y?l?n?n ilk g�nlerinde Diy�r-? Bekr b�lgesini ilhak etmek i�in Kayseri�deki Me?hed Ovas?�nda haz?rl?klara ba?layan Sultan Al�edd�n I. Keykub�d�?n yedi?i bir ku? etinden zehirlenerek ?ehit edilmesi �zerine T�rkiye Sel�uklu Devleti�nin Do?u Anadolu siyaseti ��kme noktas?na geldi. T�rkiye Sel�uklu Devleti�ne ikbal d�nemini ya?atan Sultan Al�edd�n I. Keykub�d�?n zehirlenerek �ld�r�lmesi, Mo?ollar aras?nda sevin�le kar??land? ve �demir sultan �ld�� ?eklinde tezah�rat edilerek kutlamalar yap?ld?. Al�edd�n I. Keykub�d�?n �lmesi �zerine Kayseri�de bulunan b�y�k o?lu Erzincan meliki G?y�sedd�n Keyh�srev, sultan?n vasiyetine muhalefet edilerek �zellikle Em�r-i ?ik�r (sultan?n av i?lerinden sorumlu devlet adam?) ve ayn? zamanda Em�r-i Mim�r (bay?nd?rl?k ve imar i?lerinden sorumlu devlet adam?) olan Sadedd�n K�pek, Perv�ne (ikta da??t?m?ndan sorumlu devlet adam?) T�cedd�n Erzinc�n� ve Atabey (meliklerin ve sultanlar?n yeti?mesinden sorumlu olan devlet adam?) ?emsedd�n Altunaba�n?n tertibi ile T�rkiye Sel�uklu taht?na oturtuldu.
�ocuk ya?ta T�rkiye Sel�uklu taht?na oturan G?y�sedd�n II. Keyh�srev�in ilk d�nemlerine damga vuran ve devleti ele ge�irmek isteyen muhteris devlet adam? Em�r Sadedd�n K�pek�in bu oldubittiyi kabul etmeyen devlet b�y�klerini birer birer ortadan kald?rmas? ile sonu�lanan bu siyasi ortam, Erzurum�un Mo?ollar taraf?ndan 1242 y?l?nda ku?at?lmas? ve ya?malanmas?n?n en �nemli sebebi oldu. Sadedd�n K�pek, �ncelikle G?y�sedd�n II. Keyh�srev yerine Sultan Al�edd�n I. Keykub�d�?n �lmeden �nce veliahd ilan etti?i o?lu ?zzedd�n K?l?� Arsl�n�? destekleyen ve Mo?ollar kar??s?nda tecr�be sahibi olan H�rezm?�hl? K?p��k emirlerinin ba?bu?u olan Kay?r H�n�?n tutuklanarak Zamant? (P?narba??) Kalesi�nde hapsedilmesi ve �ld�r�lmesini sa?lad?. Bunun �zerine Sel�uklu hizmetindeki H�rezm?�hl? K?p��k em�rler devlet hizmetinden �?karak el-Cez�re b�lgesine do?ru hareket ettiler. Kendilerini g�vende g�rmedikleri i�in devlet hizmetinden ayr?lan H�rezm?�hl? K?p��k emirler ve onlara tabi olan asker aileleri ile birlikte Arapgir yoluyla F?rat Nehri�ni ge�meleri �zerine kar??lar?na �?kan Malatya S�ba??s? Seyd�ddevle Ertoku? ve Harput S�ba??s? ?emsedd�n Bayram�? yenerek ileri harekata devam ettiler. Ayr?ca pe?lerinden giden Melik��l-�mer� Kem�ledd�n K�my�r�? da yenilgiye u?ratan H�rezm?�hl? K?p�aklar Urfa, Harran, Rakka, Suruc, Re�su�l-Ayn ve civardaki baz? beldeleri ele ge�irerek H?sn Keyf�/Hasankeyf h�k�mdar? Melik Salih Necmedd�n�e t�bi oldular.
Daha sonra Sadedd�n K�pek taraf?ndan H�rezm?�hl? K?p�aklar kar??s?nda ba?ar?s?z olmas? nedeniyle g�revlerinden azledilerek Gevale Kalesi�nde hapsedilip �ld�r�lmesi, Em�r��l-�mer� H�s�medd�n Kaymer�nin �ld�r�lmesi, sultan?n �vey annesi Hunad/Huand Hatun ve karde?leri ?zzedd�n K?l?� Arsl�n ve R�knedd�n S�leym�n�? �ld�r�lmesi, sultan?n atabeyi ?emsedd�n Altunaba�n?n �ld�r�lmesi, daha sonra Perv�ne T�cedd�n Erzinc�n�nin iktas? olan Ankara�da recmedilerek �ld�r�lmesi ve Cel�ledd�n Karatay gibi dirayetli devlet adamlar?n?n �ld�r�lmekten korkarak inzivaya �ekilmeleri �zerine T�rkiye Sel�uklu Devleti�nde yeti?mi? tecr�beli devlet adam? eksikli?i ba? g�sterdi. Kendisinin Sultan G?y�sedd�n I. Keyh�s8 GEL???M ERZURUM rev�in gayri me?ru o?lu oldu?u ?ayias? ile Sel�uklu hanedan?na mensup oldu?unu �ne s�rerek, T�rkiye Sel�uklu taht?n? ele ge�irmek isteyen Sadedd�n K�pek�in Sultan G?y�sedd�n II. Keyh�srev ve Sivas S�ba??s? Em�r-i C�nd�r (muhaf?z birli?i komutan?) H�s�medd�n Karaca�n?n tertibi ile �ld�r�lerek ortadan kald?r?lmas? sonucu Sultan G?y�sedd�n II. Keyh�srev, taht?n? sa?lama ald?.
Sadedd�n K�pek taraf?ndan ortadan kald?r?lan devlet b�y�kleri ve H�rezmli K?p�aklar?n el-Cez�re beldelerinde sebep olduklar? kar???kl?klar T�rkiye Sel�uklu Devleti�nde Mo?ol tahakk�m�n�n ba?lamas?na sebep oldu. �zellikle Mo?ollar gibi g��l� d�?manlar kar??s?nda sultan? do?ru bir ?ekilde y�nlendirecek devlet b�y�klerinden mahrum olunmas? sultan?n �nemli taktik hatalar? yapmas?na sebep oldu. Sultan G?y�sedd�n II. Keyh�srev, Sadedd�n K�pek�in ortadan kald?r?lmas?ndan sonra babas? Al�edd�n I. Keykub�d gibi fetihlerde bulunmak i�in �ncelikle H�rezm?�hl? K?p�aklar? yeniden devlet hizmetine almaya �al??t?, fakat bunda ba?ar?s?z oldu. Sultan G?y�sedd�n II. Keyh�srev, Sadedd�n K�pek�e destek verdikleri gerek�esi ile etraf?nda bulunan ba?ta Vez�r M�hezzibedd�n Ali Deylem� gibi Fars/?ran/ Acem k�kenli devlet adamlar?n?n tahrikleri neticesinde T�rkmenleri kendi kurduklar? devlete k�st�rd�. Bu durum �zellikle H�rezm?�hl? K?p�aklar?n isyan? esnas?nda asayi?in kayboldu?u Kefersud ve �evresinde bulunan T�rkmenlerin isyan etmelerine sebep oldu. Kefersud�daki T�rkmenlerin lideri Baba ?shak Kefersud�nin ba?latt??? ve devletin de bir t�rl� bast?ramad??? bu T�rkmen isyan? giderek b�y�d�. Ayr?ca Anadolu T�rkmenlerinin manev� olarak ba?l? olduklar? Amasya dolaylar?ndaki Baba ?ly�s Hor�s�n�nin de isyan gerek�esi ile bask? alt?nda tutulmas?, Baba ?shak�?n isyan?n?n Amasya �evresine kadar yay?lmas? ile sonu�land?. Ba?ta Sultan G?y�sedd�n II. Keyh�srev olmak �zere T�rkmen isyan?n? durdurmaya �al??an Sel�uklu devlet adamlar?n?n �abalar? T�rk askerlerinin Baba�ler taraf?na ge�mesi ile bo?a �?kt?. Bu nedenle Sultan Al�edd�n I. Keykub�d�?n Mo?ol/Tatar sald?r?lar?na kar?? Do?u Anadolu�da ald??? tedbirden vazge�irerek Erzurum-Erci? hatt?ndaki askerler Baba� T�rkmenlerinin isyan?n? bast?rmak i�in merkeze �ekildi. Bu durum Erzurum serhaddinin Mo?ollar kar??s?nda savunmas?z kalmas?na neden oldu?u gibi bu hatt? korumakla g�revli olan Sel�uklu askerlerinin bir k?sm?n?n Baba�ler kars?s?nda ba?ar?s?z olmas? ve di?er k?sm?n?n ise Baba� T�rkmenlerine kat?lmas? nedeniyle hem isyan?n b�y�mesi hem de s?n?rlar?n sald?r?ya maruz kalmas? ile sonu�land?. Kendi tebaas? ve askerlerinin isyan?n? �cretli olarak hizmetine ald??? Gayri M�slim askerler sayesinde 1240 y?l?ndaki Malya Sava??�nda kanl? bir ?ekilde bast?rabilen Sultan G?y�sedd�n II. Keyh�srev, Baba�lerin Konya�ya y�nelmesi �zerine, �areyi Antalya�da bulunan H?ristiyan day?lar?n?n yan?na ka�makta buldu. ?syan?n etkisi ancak Mo?ol istilas?n?n ba?lamas? ile ortaya �?kt?.
Baba� isyan?n?n bast?r?lmas?ndan sonra Erzurum s?n?r?nda tedbir almak yerine babas? Al�edd�n I. Keykub�d�?n ele ge�iremedi?i Amid (Diyarbak?r) ?ehrini ilhak ederek g�c�n� g�stermeye �al??an Sultan G?y�sedd�n II. Keyh�srev, 1241 y?l?nda hedefine ula?t? ve bu ?ehri topraklar?na katt?. Bu esnada T�rkmenlere kar?? daha sert davranmaya devam eden sultan �zellikle ordusundaki H?ristiyan, Frank ve G�rc� askerlerine �ok g�venmekteydi. Diyarbak?r ?ehrinin ilhak?ndan sonra Ahlat ile Diyarbak?r aras?nda kalan ve Diy�r-? Bekr B�lgesi�nin merkezi olan Meyy�f�r?k�n (Silvan) ?ehrini Eyy�b�lerden Melik Muzaffer�den ele ge�irmek i�in haz?rl?klar yaparken 1242 y?l?n?n ilk g�nlerinde Baycu Noyan komutas?ndaki Mo?ol askerlerinin Erzurum�u ku?atma alt?na ald?klar? haberi Sel�uklu merkezinde deprem etkisi yapt?.
Mo?ollar?n Azerbaycan valisi Cormagun Noyan�?n Mugan�daki karargah?nda fel� hastal???na d��ar olmas? �zerine Azerbaycan�a gelen Baycu Noyan, Cormagun Noyan�?n emri ile 1241-1242 k?? mevsiminde askeri olarak nispeten bo?alt?lan ve sald?r?lara maruz b?rak?lan Erzurum ?ehrini ku?atma alt?na al?nm??t?. Kuvvetle muhtemel hem kendi istihbaratlar? hem de G�rc�lerin Baba� ?syan? ve Diy�r-? Bekr harek�t? nedeniyle askeri olarak zay?flayan Erzurum hakk?nda verdikleri bilgi ile Erzurum�a sald?ran Mo?ollar?n bu ku?atmay? k?? aylar?nda ba?latmalar? manidard?r. 1239 y?l?nda Kars ve Ani�yi ele ge�iren Mo?ollar, G�rc� Krall???�n? da hakimiyet alt?na ald?ktan sonra 1242 y?l?nda s�ba??l???n? Sin�nedd�n Y�k�t�un, ?ahTEMMUZ 2022 9 neli?ini ise ?erefedd�n Duvin�nin yapt??? ?pek Yolu�nun en �nemli merkezlerinden biri olan Erzurum�u takriben 3 t�menlik (30.000) bir asker ile ku?atma alt?na ald?lar.
Mo?ol istilas?na kar?? Sultan Al�edd�n I. Keykub�d taraf?ndan olu?turulan Anadolu savunma hatt?n?n kararg�h? olan Erzurum ayr?ca T�rkiye Sel�uklu Devleti�nin de en �nemli ?ehirlerinden biri idi. Sahip oldu?u co?rafi konum itibariyle Anadolu�nun kap?s? h�km�nde olan bu ?ehir ticaret yollar? �zerinde olmas? ve korunakl??? nedeniyle tacirlerin de u?rak yeri durumundayd?. Sultan?n as?l dikkatini Meyy�f�r?k�n (Silvan) ?ehrine vermesi yani bu ?ehri ele ge�irmek i�in Erzurum-Erci? aras?ndaki savunma hatt?n? tahkim etmemesi gibi sebeplerden dolay? Erzurum Mo?ollar kar??s?nda yaln?z b?rak?lm??t?. Beraberindeki G�rc� ve Ermeni askerleri ile birlikte Erzurum surlar? �n�ne gelen Baycu Noyan hemen manc?n?k ve arradeler kurdurarak ?ehri ?iddetli bir ku?atma alt?na ald?. ?ehrin savunmas?n? S�ba?? Sin�nedd�n Y�k�t ve Sultan G?y�sedd�n II. Keyh�srev d�neminde devlet hizmetine al?nan H?ristiyan Frank askerlerinin komutan? olan ?stankus y�netmekteydi. K?? ?artlar?n?n a??rla?mas? �zerine teslim teklifi reddedilen Baycu Noyan ku?atmay? iyice ?iddetlendirdi. Baz? kaynaklara g�re 12 manc?n?k ile d�v�len Erzurum surlar?n?n bir k?sm?n y?k?lmas? ile, baz?lar?na g�re ise ?ehrin s�ba??s? Sin�nedd�n Y�k�t�un ?iddetlenen Mo?ol ku?atmas?na merkezden yard?m g�nderilmemesi �zerine ?ehri teslim etti?i kaydedilmektedir. Ancak T�rkiye Sel�uklu tarih�isi ?bn B�b� er-R�g�d�nin verdi?i bilgiye g�re Erzurum ?ahnesi ?erefedd�n Duvin�nin aralar?nda anla?mazl?k bulunan ve kin besledi?i ?ehrin s�ba??s? Sin�nedd�n Y�k�t�tan intikam almak i�in hayat?n?n ba???lanmas? ?art?yla ku?atma �mitleri k?r?lan ve Mugan�a d�nmek isteyen Mo?ollar? ?ehre gizlice almas? ile Erzurum Mo?ollar taraf?ndan i?gal edilmi?tir.
Kendisi ve yak?nlar?n?n ba??na halel gelmemesi konusunda Baycu Noyan�dan em�nn�me alan ?erefedd�n Duvin�, m�dafaas?ndan sorumlu oldu?u bur�lara Mo?ol askerlerini �?kararak ?ehrin demir kap?lar?n?n Mo?ol askerlerine a�?lmas?na sebep oldu. Kap?lar?n a�?lmas? �zerine Mo?ol, G�rc� ve Ermeni askerlerin ?ehre dolmas? �zerine bu durumdan haberdar olan S�ba?? Sin�nedd�n Y�k�t ve ?stankus�un idare ettikleri askerler ile Mo?ol ordusu aras?nda �etin bir muharebe ba?lad?. �ok fazla askerin hayat?n? kaybetti?i bu ?ehir muharebesinde Baycu Noyan taraf?ndan idare edilen Mo?ol ordusu ba?ar?ya ula?arak ?ehri ele ge�irdi. S�ba?? Sin�nedd�n Y�k�t, o?lu ve di?er Sel�uklu emirleri elleri ve ayaklar? ba?l? olduklar? halde Baycu Noyan�?n huzuruna getirildiler. Hayatlar?n? kaybeden Mo?ol askerlerine kar??l?k canlar? al?nan S�ba?? Sin�nedd�n Y�k�t ve o?lu ile birlikte ?ehirdeki bir�ok insan hayat?n? kaybetti. Mo?ol sava? geleneklerinde mevcut oldu?u �zere ?ehirdeki b�t�n insanlar d??ar? �?kard?ktan sonra surlar? y?k?lan ve yak?lan Erzurum, T�rk h�kimiyetine girdikten sonra ilk defa tahrip ve ya?maya maruz ald?. Zira hem Sultan R�knedd�n II. S�leym�n?�h hem de Sultan Al�edd�n I. Keykub�d Erzurum�u bar?? yolu ile ilhak edip ?ehri ya?malamam??lard?. ?imdi ise Mo?ollar adetleri oldu?u �zere Anadolu savunmas?n?n merkezi olan bu ?ehri bir daha savunma tedbirleri al?namayacak hale getirmek i�in ya?ma ve tahrip ettiler.
K?l?� zoru ile ele ge�irdikleri ?ehirleri ya?malayan ve bir daha kendilerine kar?? direnemeyecek hale getirme gelenekleri olan Mo?ollar, ?ehre h�kim olduktan sonra ku?atma esnas?nda �len insanlar?n haricindeki b�t�n ki?ileri ?ehrin d???na �?kard?lar, kullanabilecekleri k�le, sanatk�r ve zanaatk�rlar d???ndaki b�t�n insanlar? katlettikten sonra ele ge�irdikleri esir ve ganimetler ile birlikte Mugan�a hareket ettiler. Mo?ollar ayr?ca ?ehrin ku?atmas? ve d�?mesinden sonra Erzurum�a 3 fersah mesafede bulunan Il?ca�daki kapl?calarda y?kanmakta olan yakla??k 2.000 kad?n? esir ederek Baycu N�yan�?n huzuruna getirdiler. Orduda kullan?lmak �zere getirilen bu kad?nlar?n da �ld�r�lmesini isteyen Baycu Noyan, b�ylece ?ehrin etraf?ndaki yerle?im yerlerinde dahi ya?ayan insan b?rakmadan Erzurum�a yard?m i�in Erzincan�a gelmi? olan Sel�uklu ordusu yakla?madan elde ettikleri ganimetler ile birlikte Mo?ol ordusunun Mugan�a gitmesi i�in tedbir ald?. Erzurum�un d�?mesi Sel�uklu merkezinde adata bir deprem etkisi olu?turdu. Meyy�f�r?k�n (Silvan) ku?atmas?ndan vazge�en Sultan G?y�sedd�n II. Keyh�srev, Amid (Diyarbak?r) ile Ahlat�? Mo?ollar kar??s?nda destek vermesi �midiyle Meyy�f�r?k�n Eyy�b� h�kimi Melik 10 GEL???M ERZURUM Muzaffer�e verme vaadinde bulundu. Mo?ollar kar??s?nda b�y�k bir ordu olu?turmak i�in bir�ok konuda taviz veren Sultan G?y�sedd�n II. Keyh�s - rev�in b�t�n do?u siyaseti alt �st olmu? oldu. Erzurum�un d�?mesi Mo?ollar?n Anado - lu�yu istila etmelerine ve 1243 y?l?nda K�seda? bozgunundan sonra ise Anadolu�nun 1343 y?l?ndaki Karanb�k Sava??�na kadar Mo?ol hakimiyetinde kalmas?na neden oldu. Anado - lu savunmas?n?n merkezinde yer alan Erzurum�un Mo?ollar taraf?ndan tahrip edilmesi ile Anadolu istilas?n?n da �n�n� a�m?? oldu.