?ngiliz Gizli Servisi’nin kaynayan kazan haline gelen Ortado?u’ya gönderdi?i ço?u ?rlandal? olan ajanlar, Kahire’deki Britanya Yüksek Konseyi’nin merkez binas?nda, dönemin en önemli toplant?s?n? yap?yordu.
“Do?u ??leri” uzman? Roland Stors, ç???r?ndan ç?kan Arap hareketlerinden ve Alman kar?? casusluk örgütlerinin eylemlerinden b?km??t?. Bütün bunlar yetmiyormu? gibi dert olmaya ba?layan Te?kilat-? Mahsusa en seçkin üyelerini bu ?slam topraklar?na göndermi?ti. Özellikle ?ngiliz a??rl??? hissedilen Hindistan ve M?s?r gibi ülkelerde yo?un biçimde Britanya kar?? politika güdülüyordu.
Ortaya konan sadece politika de?ildi. Gün gün artan silahl? eylemler sadece Stors için de?il, Londra’dakiler için de dikkat çekici hale gelmi?ti. Tüm çabalara ra?men Osmanl? Özel Güvenlik Birli?i “Te?kilat-? Mahsusa” Ortado?u’da cirit at?yordu..
Britanya Yüksek Konseyi’nin Kahire’deki toplant?s? i?te bu görünü? alt?nda daha bir önem kazanm??t?. Toplant?, s?radan bir ajanlar toplant?s? de?ildi..
?am’daki Fransa Konsoloslu?unun Te?kilat-? Mahsusa gerillalar? taraf?ndan bas?lmas? ve son derece önemli baz? belgelerin kaç?r?lmas?, Frans?zlardan çok ?ngilizleri tedirgin etmi?ti. Çünkü belgelerde Bat? taraf?ndan sat?n al?nan ve desteklenen Osmanl? parlamenterlerinden, toprak a?alar?na kadar i?birlikçilerin isimleri vard?. Daha da önemlisi bu i?birlikçilerin hangi ajanlarla i?birli?i halinde oldu?u da bu belgelerde yer al?yordu..
Birinci Dünya Sava?? öncesi Alman politikas?na kar?? Ortado?u’da ortak olarak geli?tirilen ?ngiliz-Frans?z politikas?, istihbarat i?birli?ini de gerekli k?lm??t?. Bu nedenle Fransa’n?n ?am Konsoloslu?u bask?n?ndan ?ngiltere’nin soyutlanmas? mümkün de?ildi..
Ronald Stors, “Bu nedenle,” dedi, “Öncelikle köstebe?i istiyorum.. Sonra da o üç Osmanl? fedaisinin kim oldu?unu..”
Intelligence Service’in elemanlar? aras?nda kimler yoktu ki? Kar?? Casusluk bölümünün usta ismi Aubrey Hubert, Propaganda ?efi Wooley, Çöl Casusluk Birimleri sorumlusu Newcomb, ?irketin Kahire ?efi Gilbert Clayton ve mesle?inde henüz pi?meye ba?layan Lawrence..
?ngilizler bu toplant?n?n ard?ndan ?am olay?n? çözeceklerdi. Ad? çok duyulan ama ortal?kta hiç görünmeyen Lawrence, köstebe?in bir Frans?z diplomat? oldu?unu ö?renmi?ti. Aslen M?s?rl? olan Hüseyin El-Riyad adl? Te?kilat-? Mahsusa ajan?, bir kad?n arac?l???yla güvenlik görevlisini elde etmi? ve konsolosun ?stanbul’a maiyeti ile hareket etti?i gece, bask?n? yapm??t?..
Eylemi gerçekle?tirenlerden birinin kad?n olma ihtimali fazlayd?. Çünkü bombayla patlat?l?p aç?lan kasan?n uza??nda bir tutam kad?n saç? bulunmu?tu. Bulunan kanl? saç?n eylemci bir kad?na ait olabilece- ? i üzerinde duran ajanlar, ba?ta Hüseyin El-Riyad olmak üzere tüm fedailerin kimliklerini saptam??lar fakat kad?n gerillaya ait fazla bir ipucu bulamam??lard?..
Hüseyin El-Riyad idama mahkum edilmeden önce tüm belgeleri, i?te ?ngilizlerin bir türlü kim oldu?unu saptayamad??? bu kad?n gerillaya teslim etmi?ti. Kad?n, yani bilinen ad?yla Mebruke Han?m, di?er üç eylemci ile tüm belgeleri Te?kilat-? Mahsusa’ya verecekti..
Mebruke Han?m’?n ele geçirilmesi ve dolay?s?yla belgelerin Osmanl?lar?n eline geçmemesi için görevlendirilen Lawrence, ?am, Beyrut ve Kahire gibi Ortado?u merkezlerindeki tüm Arap ajanlar?n yard?mlar?na ra?men Mebruke Han?m’? elden kaç?rm??t?. Ku? uçmu?, Lawrence büyük bir yenilgi alm??t?..
?ntelligence Service’in üzüntüsü bo?una de?ildi. Beyrut’taki Amerikan Koleji taraf?ndan ayl??a ba?lanm?? Osmanl? milletvekilleri aras?nda ?ngilizler için çal??an ajanlar da vard?. 1909'da Arap Yar?madas?’nda ba?layan ate?, ?ttihat ve Terakki için pek çabuk söndürülecek türden de?ildi. Hele Balkan bozgunundan sonra durum, daha da içinden ç?k?lmaz bir hale gelecekti.
Her ne kadar geç kal?nm?? olunmas?na ve Arap özgürlük hareketlerinin yar?maday? tümüyle sarm?? bulunmas?na ra?men Te?kilat-? Mahsusa faaliyetini istekle sürdürüyordu. ??te ?am bask?n?na ve oradaki belgelere bundan ihtiyaç duyulmu?tu. Bu belgelerin ????? alt?nda örgütün “Arap Masas?” deh?ete dü?ülecek bir sonuca ula?acakt?. ?stanbul’da bir ihtilal örgütü vard? : El Eha-ül Arabi…
Kurucular? ise Fransa’da edebiyat ö?renimi yapm??, ?am milletvekili ?efik El Müeyyet ile Nedret-ül Madran’d?. (Madran daha sonra Suriye Ba?bakan? olacak). Me?rutiyet’in sa?lad??? özgürlükten alabildi?ine yararlanan Arap milletvekillerinin örgüt merkezi Büyükada Nizam’daki bir kö?ktü. ?lginçtir, bu kö?kü kiraya veren ki?i, ayn? zamanda bir i? adam? olan Rum milletvekili Kozmidi Efendi idi..
?imdi biraz dü?ünmek gerekiyor.. El Eha-ül Arabi’nin birinci kurucusu ?am milletvekili.. Di?er kurucunun karde?i ise Hatay sorunu s?ras?nda Suriye’nin ba?bakanl???n? yapan kimse.. Örgüte yönetim merkezini tahsis eden, az?nl???n ?stanbul mebusu.. Anla??l?yor ki, Arap ate?i söndürülmesi mümkün olmayacak boyutlara gelmi?tir..
Ate?in bacay? ne denli sard??? ikinci bask?nda daha bir anla??lacakt?. ?lk bask?ndan kurtar?lan baz? dokümanlar, bu kez Frans?zlar?n konsolosluk deposuna kald?r?lm??t?. Te?kilat-? Mahsusa lideri E?ref Sencer, yeni bir bask?n için Cemal Pa?a’n?n deste?ini isteyecek ve Lawrence’in pe?inden ko?tu?u ama bir türlü tuza?a dü?üremedi?i o meçhul kad?n, “?irket”i yine zor duruma dü?ürecekti..
Mebruke Han?m ; Ali Münif Bey, Sad?k Bey, Yusuf Bey (Setvan) gibi, akl? da silah? da eyleme dönük, örgütün üst düzey ki?ileriyle temasta idi.. Bir bölüm üye Sad?k ve Yusuf Bey ile Trablusgarp’a ç?kacak, bir k?sm? da Süleyman Askeri’nin yan?nda çöllerde mevzilenecekti. Sami (Çölgeçen) Bey’in yan?nda Afrika’ya ç?kanlar, hatta Hindistan, Pakistan ve Endonezya’ya Te?kilat-? Mahsusa’y? götürenler de vard?..
Mebruke Han?m ikinci eylemine yaral? olmas?na ra?men kat?lm??t?. ?ngiliz Gizli Servisinin eylemlerde bir kad?n?n yer ald???na dair yapt??? tespitler do?ruydu. Frans?z güvenli?i Mebruke Han?m ile be? fedainin silahl? bask?n?na kar?? duramad?.. Veya durmad?.. Çünkü Frans?zlar her ne kadar Alman yay?lmac?l???na kar?? ?ngilizler ile beraber görünüyorsa da Arap topraklar?nda Britanya’n?n sömürgecili?ini de istemiyorlard?..
?ngiltere’nin Osmanl?larla çat??mas?ndan Fransa’n?n görece?i bir zarar olmayabilirdi. Hatta zaman zaman ?am’daki Fransa Konsoloslu?unun Te?kilat-? Mahsusa gerillalar? taraf?ndan bas?lmas? ve son derece önemli baz? belgelerin kaç?r?lmas?, Frans?zlardan çok ?ngilizleri tedirgin etmi?ti. Çünkü belgelerde Bat? taraf?ndan sat?n al?nan ve desteklenen Osmanl? parlamenterlerinden, toprak a?alar?na kadar i?birlikçilerin isimleri vard?. Daha da önemlisi bu i?birlikçilerin hangi ajanlarla i?birli?i halinde oldu?u da bu belgelerde yer al?yordu..
Osmanl?lar?n güç kazanmas? ve ?ngilizlerin Arap politikalar?nda zay?f dü?mesi Frans?z siyaseti için uygun bulunuyordu.. Bu nedenle ?ngilizler Te?kilat-? Mahsusa’c?lar? Frans?zlara b?rakmamak niyetinde idiler… Ama bunu nas?l ba?aracaklard??..
Eldeki belgelere göre Suriye ve Lübnan, Frans?z mandas? istiyordu. Hicaz ise ?ngiltere’ye gönüllüydü. Irak, özerk olmak kayd?yla Osmanl? yönetiminde kalabilirdi. M?s?r zaten ipleri koparm??t?. ?ngiltere ise Arabistan topraklar?ndan geçen ve kutsal yerlere uzanan, Almanlara ait demiryolu projesini yok etmek ve böylece hem onlar?, hem de Osmanl?lar? Araplara vurdurmak istiyordu. Bunun için de Fransa’n?n Lübnan ve Suriye’deki rahat?n? kaç?rmak gerekiyordu. O zaman ne yap?lmal?yd? ?..
Intelligence Service birinci ?art olarak “Arapla?mak” gere?ine inan?yordu. Arapça ve Farsça dillerine vak?f, özellikle Osmanl? kökenli ki?ilerin ajan olarak kullan?lmalar? kadar, son derece profesyonel ?ngiliz ajanlar?n?n da rahat provokasyon yapmalar?, sabotajlara giri?meleri gerekiyordu.
Özetle Mebruke Han?m ve grubunun yapt???ndan çok daha fazlas? yap?lmal?yd?. Seçilen birinci isim tabii ki Lawrence olacakt?. ?kincisi de ilim irfan görmü? bir kad?nd? : Gertrude Bell…
Mebruke Han?m’?n ortadan kalkmas?ndan çok, Osmanl? varl???na yönelik zay?flatma stratejisi akla daha yatk?n gelmi?ti. Osmanl?’n?n Arap topraklar?ndan ç?kar?lmas? ile zaten Mebruke Han?m, Süleyman Askeri ve di?er eylemciler de silinip gidecekti…