GelişimErzurumYazı

SÖYLE?? / Fatih SELV?

Söyle?i : Muaz ERGÜ ( Fatih SELV?)

Ahmarubi ad?n? verdi?iniz ikinci kitab?n?z geçti?imiz aylarda yay?mland?. Okuru bol olur umar?z. Ahmarubi ayn? zamanda kitaptaki öykülerinizin birinin ad? da. ?lginç bir ad Ahmarubi. Neden kitab?n?za böyle bir ad verdiniz? Neler söylersiniz Ahmarubi ile ilgili?
Ahmarubi, ‘’k?z?l yakut’’ anlam?na geldi?ine inand???m bir kelime. Arapça Ahmer (yakut) ve rubi (k?rm?z?, k?z?l) kelimeleri birle?tirilerek elde edilmi?tir. Kitab?n ismi olarak konmas? fikri editörüm Feyza Ay’a aitti. Ben de sevdim bu ismi, böyle oldu. Kitap hakk?ndaki geri dönü?lerde Ahmarubi’nin dikkat çekti?ini, kitab?n ismi olmay? hak etti?ini söyleyebilirim.

Kitab?n?zdaki öykülerde hem deniz hem kara canl?lar? (balina, denizine?i, e?ek, kedi, köpek…) yer al?yor. Hatta “Denizine?ine Yak?lan A??t” ve “E?ek Köy” öyküleriniz adlar? bizzat hayvan adlar?. Son dönem öykü ve romanlarda ayn? ?ekilde hayvan kahramanlara yer veriliyor. Hatta kitap adlar? bile hayvan adlar?ndan olu?uyor. Hem kendi öykülerinizde hayvan kahramanlar?n?z olmas? hem de edebiyat?m?zdaki bu durum hakk?nda neler dü?ünüyorsunuz?
Önceki kitab?m?n ad? da "Köstebek Etkisi"ydi üzerinize afiyet. Hayvanlar? severim. Yazar olarak ayr?ca severim. Kullan??l?lard?r, renklilerdir, dekoru güzel doldururlar. Kapal? anlat?mlarda, alegorilerde maske görevi görürler. Son zamanlarda hayvanlar?n edebiyata a??r? dahil olmas? dikkat çekici. Bu a??r? kullan?m öykü dilinin biraz daha ketum hale geldi?inin, yazar tak?m?n?n maksad?n? gizleme, maskeleme e?iliminin artt???n?n göstergesi.
Öykülerinize genel olarak bakt???m?zda olay öykülerinden daha çok durum öyküleri görüyoruz. Zaman, mekân ve kahraman çoklu?una rastlam?yoruz öykülerinizde. Kahramanlar?n?z?n dü?ündükleri, hissettikleri, tepkileri derinlemesine yer al?yor metinlerinizde. Üslubunuzla ve kurgu anlay???n?zla ilgili neler söylersiniz?

Öykünün tabiat? kalabal??a pek müsaade etmez. Ben de kalabal??? sevmem zaten. Psikolojik, zihinsel süreçlere daha odakl? bir yazar oldu?umu söyleyebilirim. Metnin dayatt??? yerler haricinde mekân donatmak fazla dü?kün oldu?um bir i?lem de?il aç?kças?. Tabiat tasvirlerini bundan muaf tutar?m ama. Tabiat? anlatmaya özel bir ilgim var.

Öykülerinizin fonunda topluma, insana ele?tiriler var. ?ronik bir dille gördü?ünüz aksakl?klar?, anlay??lar?, davran??lar? ele?tiriyorsunuz. Neden böyle bir yöntem seçtiniz?

Bu yöntem tabiat?mla alakal?. Hayata ve kendime daima ele?tirel yakla?an bir insan?m. Öykülerim alt metinlerde s?kl?kla sistemsel ele?tiriler bar?nd?r?yor. Bunu mizah ve ironiyle yapmak, direk ele?tirmekten daha etkili.

?ronik, e?lenceli, hayvan karakterleri de olaylar?n içine katt???n?z keyifli öykülerin yan?nda bo?az?m?za yumruk gibi oturan “Ahmarubi” ad?n? verdi?iniz bir öykünüz de var. Çok ac?kl? bir hikâyesi olan Sudanl? göçmen Ahmarubi’yi anlat?yorsunuz. Neler söylersiniz? Bu öyküye kitab?n?zda neden yer verdiniz?

Ahmarubi öyküsü ülke olarak birkaç y?l önce en ç?plak haliyle ?ahitli?ini yapt???m?z ac?lar? anlat?yor. Sömürgecilik, sava?lar, göçler ve parçalanan hayatlar. Yunanistan’a kaçmaya çal???rken bo?ulan binlerce insan? denizden, sahillerden topluyorduk yak?n zamana kadar. Bunu hikâyeye çevirmek bir tür vicdan yüküydü haliyle benim için.
Bu öykü için çok çal??t?m, Sudan M?s?r ve Yunanistan haritalar?n?, Sudan’?n demografik yap?s?n?, iklimini, ekonomisini ara?t?rd?m. Deniz f?rt?nas? videolar? izledim kaza an?n? daha iyi anlatabilmek için. ?lk ve son kez bir öyküye ortas?ndan ba?lad?m, önce kazay? yazd?m sonra gerisini. Olumlu geri dönü?lerden çabama de?di?ini anlayabiliyorum.

“Sinek Edebiyat?” tam da günümüz edebiyat ortam?n? çok ustaca tasvir eden bir öykünüz. Büyülü bir dille ortam?n resmini çekmi?siniz. Neler söylersiniz? Öykünüz ve günümüz edebiyat? ile ilgili?

Öykücülü?ümüz birtak?m aksakl?klara ra?men geli?iyor, nitelikli öykücüler art?yor. Önceleri de?i?ik mecralarda defalarca belirtti?im üzere edebiyat?m?z h?rsl? titanlar?n keyfine b?rak?lmad??? müddetçe geli?ime aç?k. Yeni nesil yazarlar? bekleyen yeni sorunlar yok de?il. Yazar?n kalemini hayatla yeterince doldurmadan suni, kafa içi, kitaplardan apar?lm?? kopya bir edebiyat üretmesi anlam?na gelen ya?ant?s?zl?k bunlardan biri. Edebiyat?n siyasi, ideolojik h?rslar? tavan yapm??, sald?rgan ve y?k?ma haz?r odaklarca ?ekillendirilmesi ve bunun sonucunda tek tiple?en, ayn? suni sorunlar? benzer edebi tekniklerle anlatmaya çal??an yazar çetele?mesi bir ba?ka sorun.
Popüler kültürün balç?k etkisiyle, yazar enflasyonu ya?an?yor, çakma yay?nevleri eser mahiyeti ta??mayan metinleri basarak edebiyat? ucuzlat?yor ve sanat kayg?s? güden yazarlar?n i?i daha da zorla??yor. Zaten dar olan edebiyat camias?n?n dikkati ve haf?zas? artan uyaranlarla daha da??n?k ve zay?f. Bütün bunlara ra?men kendini edebiyata vakfetmi?, ciddi, çal??kan ve kaliteli edebiyatç?lar, öykücüler yok de?il. Yok olmazlar da.
Kelimelerle oynamay? seven, kurgusunu büyülü gerçekçilik üzerinden kuran, metinlerinde bütün canl?lar? konu?turmay? seven bir yazarla kar?? kar??yay?z diye dü?ünüyoruz. Neler söylersiniz bununla ilgili? Bu soruya ba?lant?l? olarak sözlü kültürle aran?z nas?l onu da ö?renmek isteriz.
Kelimelerle ve dille oynamay? seviyorum, çünkü dil bir tuzakt?r. Dil bütün kal?plar?yla, al??kanl??a dönü?mü? anlat?m formlar?yla, teknik yolaklar?yla, yöntem ?ablonlar?yla ölü yazarlardan sarkan bir edebiyat yekûnunun taze yazara dayatt??? yap? malzemesidir. Ve ölü yazarlar birazc?k da olsa ya?arlar hep. Kafka, Dostoyevski ve Hemingway edebi anlamla hâlâ tüm kudretleriyle buradalar. Yazmak eylemi bir meydan okumad?r özetle, en çok da ölülere. Bunu yaparken dilin kapsay?c? ve daralt?c? etkisini k?rmak, kendimize ait edebiyat nüvesine ula?mak için ona sald?rmaktan, onu e?ip bükmekten ve yeni harc?m?z? kendi binam?z?n in?as? için kullanmaktan do?al ve zaruri bir yol yok.
Kitap büyülü gerçekçi iki öyküyle ba?l?yor, hakl?s?n?z. Fakat ?iirsel nitelikli, bilinç ak???, üstkurmaca ve metinleraras? teknikleriyle yaz?lm??, daha klasik metotlarla icra edilen öyküler de var. Asl?nda ben belli bir metodu bütünüyle benimsemi? ve o kal?pta ilerleyen bir yazar de?ilim. Tema anlam?nda da bu böyle. Da??n?k çal??an ve zapturapt alt?na al?nmaktan ölesiye nefret eden bir zihnim var. Ne yazaca??m? asla bilmem, oturur ve hayretler içerisinde yazmakta oldu?um/yaz?lmakta olan öyküleri izlerim. Bilinçalt?m dizgin kabul etmez bir yabani at gibidir. Ya da ben böyle bir özgürlük veriyorum ona, burada bir paradoks yat?yor olabilir. Öyküler, romanlar, di?er tüm metinler orada kendi ate?lerinde kafalar?na göre fokurday?p dururken kendimi bir hizmetkâr gibi görürüm. Zile bas?ld???nda kazan?n ba??na gidiyorum ve elime tutu?turulan öyküleri servis için dergilere, yay?nevlerine götürüyorum. ?nsan?n varl?k bilinci ve zihni aras?ndaki yarat? sürecinin izah?, yazar?n idraki d???nda bir olgu. Psikiyatrinin, nörolojinin daha bilimsel tan?mlar? muhakkak vard?r, ben ancak böyle ifade edebiliyorum.

Öykülerinizde bir ?iirin m?sra? olacak cümleler de var. “Suyun Çekim Kuvveti” öykünüz asl?nda bir ?iir de olabilirmi?. ?iire ilginiz var m??
?iire ilgim vard?, y?llarca ?iirle u?ra?t?m ama bunlar çok uzun zaman önceydi. ?imdilerde neredeyse ?iirden hazzetmiyorum diyebilece?im bir noktada olmama hayret ediyorum. Yeni nesil ?airlerin yazd?klar? alerjik reaksiyona sebep oluyor bende. Yüzde ?i?me ve k?zarma, nefes darl???, çarp?nt?. Eski ?airlerle idare ediyorum ara ara ben de. O eski ?iir faaliyetlerimin izlerini yazd???m ?iirsel öykülerde görmek mümkündür.
Suyun Çekim Kuvveti, sürreal bir atmosferde ilerleyen kapal? bir öykü. Ya?am?n suyla ba??ndan, hayat?n ak??kanl???ndan ve bireyin asl?nda bütüne do?ru akan bir damlac?k oldu?unu unutu?undan bahseder. Okur geri dönü?lerinde neredeyse hiç bahsi geçmedi?i için biraz üzülmü?tüm aç?kças?, dikkatinizi çekmesine sevindim.

“Bir Son Duygusu” kitaptaki çok özel öykülerden biri. Gidenin ard?ndan yak?lan bir a??t adeta. Nas?l yazd?n?z bu öyküyü? Bahseder misiniz?
Bir Son Duygusu, teyzem öldükten sonraki gün i?yerinde geldi buldu beni. O bo?ucu son duygusunu yenmek için yazd?m galiba. A?laya a?laya.
Kimleri okursunuz? Takip etti?iniz yazarlar kimler?

Çok çe?itli yöntemlerle yazd???m gibi, okumalar?mda da çe?itlili?i severim. Belli bir yazar?, ekolü, dönemi takip etmem. Bunu da gayet bilinçli olarak yap?yorum. Kendime has bir edebiyat geli?tirmenin pe?indeyim i?in asl?. Beni okuyan birinin ‘’Aa bak?n, bu öyküsünde nas?l da Fethi Korhan Kas?lmazyüz etkisi var,’’ demesini hiç istemem. Yine de Latin ve Kuzey Amerika edebiyat?n? daha yak?ndan takip etti?imi söyleyebilirim. Alman, Çin ve Sanskrit edebiyat?na mesafeliyim.
Proust, Faulkner, Woolf, Cortazar, G.Marquez, Steinbeck, Çehov en sevdi?im yazarlard?r. Türk yazarlardan vurgunu oldu?um bir yazar oldu?unu söyleyemem. Peyami Safa ve Ahmet Hamdi Tanp?nar’? ba?a yazar?m yine de.

Son olarak neler söylersiniz?
Bana bu f?rsat? verdi?iniz için te?ekkür ederim.

Fatih SELV?
o 1982 U?ak do?umlu, evli ve iki çocuk babas?. Kocaeli Üniversitesi T?p Fakültesi mezunu. Kocaeli Dar?ca’da çal??makta.
o 2022’de ‘’Köstebek Etkisi’’ adl? öykü kitab? Öteki Yay?nevi’nden yay?mland?.
o 2024’te ‘’Ahmarubi’’ adl? öykü kitab? Ötüken Ne?riyat taraf?ndan yay?mland?.
o Öyküleri ?u mecralarda yay?mland?: Varl?k, Ecinniler, Lacivert Öykü ve ?iir, Öykü Gazetesi, Hece Öykü, Ola?an Hikaye, Türk Edebiyat? Dergisi, Edebiyat Ortam?, Alt? Yedi, Sö?üt, Edebiyatist, Yeni E, Trendeki Yabanc?, Oggito, Litera, ?shak, Par?ömen Fanzin, Hisdü?üm, Kar, Karnaval, Kulüp ?zmit, Üçüncü ?ah?s, Distory, Edebiyathaber, Yük Edebiyat, Daima Edebiyat, Yedi ?klim, Kurgan, Artemis, Mahal, Olas? Olmayan, Öykü Seçkisi, Sakin Yurt, Asonans.
?leti?im
o E-posta: fatih.selvi@yahoo.com
o ?nstagram: @fatihhselvi

Muaz ERGÜ