?akik-i Belhi ve ?brahim Ethem aras?nda geen bir olay anlat?l?r. Bir gn ?akik-i Belhi ?brahim Etheme sorar: Geinme, yeme ime hususunda ne yapars?n? Nedir ilken? ?brahim Ethem: Bulursak yeriz, bulmazsak ?krederiz. der. ?akik-i Belhi: Belhin kpekleri de yle yapar. deyince ?brahim Ethem: Ya siz ne yapars?n?z? der. ?akik-i Belhi: Bulursak da??t?r?z, bulamazsak ?krederiz. deyiverir. Yukar?daki anekdotta anlat?lan gnmz insan? iin fantastik bir durum. Bugn ki hkim paradigman?n olu?turdu?u ya?am biimini srdren dindar, laik ya da hangi anlam dnyas?nda yer al?rsak alal?m hepimize garip gelen, bizi ?a??rtan bir duru?. Modern dnya iin fanteziden teye gitmeyen bir anlam... B?rak?n bulunca payla?may?, da??tmay? hep biriktirme, daha fazla biriktirme, daha fazla, daha fazla Modern ya?am?m?z?n kkeninde her ?eye, hep daha fazlas?yla sahip olma drts yat?yor. Modern paradigma, serbest piyasa, kapitalizm her trl propaganda ayg?tlar?n? harekete geirerek kkenimizdeki bu drty a??a ?kart?yor, alenile?tiriyor. Btn yeryzn bir sermaye olarak gren ve buradan maksimum kar? elde etmek zere programlanan kapitalizm nne ?kan, masas?na konan her ?eyi metala?t?rmakta ve tketime sunmaktad?r. Kendi d???ndaki btn alternatifleri de bir ?ekilde nnde diz ktrerek insanl??? tketim mekanizmas?, tketim nesnesi k?lmaktad?r. Bir dzenin, desisenin, barbarl???n medeniyet k?l???nda dnyam?z? esir ald???, insano?lunun be?erlikten kurtulup dem olmaya do?ru yol al?rkenki srete elde etti?i btn kazan?mlar?n? ac?mas?zca ya?malayan bir sistemle i ieyiz. Bir sistemin iindeyiz. Zafiyetlerimizi, kusurlar?m?z? yani yarat?l???m?z?n amur yan?n? iyi zmleyen, buradan hareketle iimizdeki kty k??k?rtan ve buradan medeniyet dev?irdi?ini iddia eden modern barbarl???n vah?et sistemiyle ku?at?lm??t?r btn yeryz. Sistem btn retim-tketim biimleriyle, askeri-sivil-brokratik kurumlar?yla, ruhuyla, retti?i iktisadi anlay??la, insan? ele al?? biimiyle insan?n yabanc?la?mas?n? getirmi?tir. ?nsan Yaratan?n kendi ruhundan fledi?i bir ruh ve amurdan mte?ekkil bir varl?k de?ildir art?k. Tek boyutlu yaln?z ve yaln?z nefsini tatmine al??an kledir. Bir mekanik kle A?k deryas? bulanm??, A?k?n? yitirmi? bir mekanik sre. ?nsan mekanik srelere kle edilmi? bir varl?kt?r diyoruz. Bankalar?n, borsalar?n, reklamlar?n, rakamlar?n, istatistik verilerin klesi. Kendi hakk?nda, kendilik bilgisinde byk bir cehalete sahip. Hibir ?ekilde varl???n? ve varolu?unu anlamland?ramayacak malumatlar?n pl?ne dnm? bir haf?zas? var. Kapitalist sistem insana tketim nesnesi olma d???nda herhangi bir dil nermiyor. Zaten btn kitle-ileti?imin dayand??? dil de bu dildir. Ruhuyla ve bedeniyle tketim nesnesine indirgenmi?, her ?eyin en iyisini, daha iyisini kendi iin isteyen bencil bir dil. Reklamlar?n ayartt???, reklamlara gre giyinen, yiyen, ien son tahlilde bir reklam ?esi haline gelen insan?n trajikli?i. ?stisnas?z bu trajediden btn insanl?k pay?n? alm??t?r, almaktad?r. Dinlisi, dinsizi, do?ulusu, bat?l?s? bu evrimin iindedir. Bu evrimde birbirine kar??t gruplar, sistemler yok asl?nda. Herkes ayn? paradigman?n kullu?unda ya??yor. Daha ok kazanma, hep daha ok Para kazanma, mal kazanma, mlk kazanma, prestij kazanma, g kazanma. Hem g kazanma iin ?rp?nma hem de g tanr?s?na tap?nma. Paradan, maldan, mlkten putlar, totemler yaratma Modern uygarl?k, var olu?unu perinlemek maksad?yla hep ak?lc? bir uygarl?k oldu?undan, insanlar? gemi?in hurafelerinden ar?nd?rarak daha rasyonel bir bak?? getirdi?ini iddia eder. Bu iddias? tamamen as?ls?zd?r. Modern insan?n etraf? daha ok hurafelerle, bat?l inanlarla ku?at?lm??t?r. ?nsan? tarihin karanl?klar?ndan kurtarmam??t?r bilakis yeni pagan gelenekler icat etmi?tir. Hayat?n btn alanlar?n? sektrle?tirmi?tir. E?lence sektr, turizm sektr, inan sektr, sa?l?k sektr Ve bu sektrlerin azami kar? iin do?ruyla yanl???, hakla haks?zl??? birbirine katarak ortaya bir garip sentez ?karm??t?r. Art?k vcudumuzun, sa?l?m?z?n, zaman?m?z?n sahibi de?iliz. zerinde tasarruf hakk?na sahip olaca??m?z bir bedenimiz yok. Zihnimiz yok. nk btn bunlar sistemin i?gali alt?nda ve onun izniyle gerekli ?eyleri yapabiliyoruz. Yani reklam endstrisi, moda ne diyorsa o kal?ba girmek zorunday?z. Kadim zamanlardaki pagan gelenekle tek fark o zaman ki btn ritellerin bir mant??? vard? ve insana ruhsal bir tatmin sa?layabiliyordu. Bu motifler bir btnselli?in devam?n? vurguluyordu. ?imdiyse tamamen bu moral dzeyinden de soyutlanm?? pagan riteller. Tamamen hurafe ve samal?klar?n iktidar?. ok gl, ok kavi, dokunulmaz, imknlar? sonsuz grnen ve btn bunlar?n sonucunda mutlu olmas?, zgr olmas? gereken insanl?k tarihin hibir dneminde bugnk kadar zavall? ve ac?nas? olmam??t?r asl?nda. Evet, ok fazla imkn? var insan?n ama insanl?k bu imknlar?n iinde yitip gitmi?tir. Hakikatini yitirmi?tir insanl?k. zne yabanc?d?r insan. Standardize edilmi?, sterile edilmi?, yapay bir var olu? alan?na hapistir insan ?imdi. ?nsan?n bir tutama??, tutunaca?? yoktur. Bir bo?lu?un var olu?una mahkmdur. Bo?tad?r, bo?luktad?r
**** Din, a?k, ?iir Bo?lukta yuvarlanan insan?n bir y?ld?za att??? merdivenler. diyordu Cemil MER?. Gnmz dnyas? iin acaba din, a?k, ?iir ne ifade ediyor? Bo?lukta yuvarlanan insan? y?ld?zlar?n kat?na ycelten bu de?erler insan? modern mahpuslu?undan kurtarabilecek mi? Modern dnyan?n ruhunu yitirdi?inden bahsetmi?tik. Modern ili?kilerin bir al?? veri? mantalitesi iinde gerekle?en sreler oldu?unu, sistemin btn alanlar? kar zarar mant???yla dizayn etti?ini bir kez daha sylyoruz. Gnmzde bir ?eyin de?eri ona sahip olanlara getirdi?i rasyonel faydaya gre llyor. Bir ?ey tketildi?i oranda de?erleniyor. Somut, llebilir, dokunulabilir oldu?u oranda al?c? bulabiliyor. Din, a?k ve ?iir gibi insan?n bozulmam?? ruhuna, modern sistemin dejeneresine u?ramam?? varl???na hitap eden, onu saf haliyle muhatap alan anlam dnyalar?d?r. Ruhu parampara olan, ruhsuzla?an, mekanik bir yabanc?la?maya u?rayan gnmz insan?n?n bu anlam dnyalar?yla ili?kisi de arp?k olacakt?r. Olmu?tur da nitekim. Din de sanat ta ?iir de insano?lunun yeryz yolculu?unda ona e?lik eden, onun elinden tutup ruhunu ?s?tan de?erler de?ildir. Tketime sunulan, para kazand?ran, prestij sa?layan birer metad?rlar. Modern a??n zihinleri kirleten kesif havas?ndan her ?ey k?smetine d?eni alm??t?r. Din de ?iir de sanat da insan?n sonsuzca kazanma h?rs?na kurban edilmi?tir. ?badetler, maneviyat, dini riteller sekler bir kazanma anlay???n?n ?ekillendirdi?i bir ba?lamda i?levselle?tirilmi?tir. ?badetler as?l manalar?ndan bo?and?r?larak mekanik srelere dn?trlm?tr. Modern sistem kendi varl??? iin tehlikeli grd? dinin en nemli, olmazsa olmaz ilkelerini grmezden gelerek silikle?tirmektedir. Tefecili?in kaleleri haline dn?en bankalar?n devam? iin faiz yasa?? grmezden gelinmektedir. Hak, adalet, drstlk modern ticaretin hazzetmedi?i zellikler oldu?undan hi an?lmamaktad?r. Biriktirme hastas? gnmz insan?na zekttan hi bahsedilmez. Hac ibadeti ise bir turistik geziye dn?trlm?tr. Dinin en byk ?iar? haks?zl?kla mcadeledir. Ama hi yap?lmayan bir mcadeleye dn?trlm?tr. Dini sembol ve de?erler etraf?nda yuvalanan, dini tekellerine alan din bezirgnlar? komplekslerine ve h?rslar?na dini bir k?l?f uydurarak egolar?n? tatmin etmekteler. Yani dindar grnp, dinden nemalananlar kapitalist sistemden daha a?a??l?kt?rlar. Kapitalizm vah?idir, ktdr. Bunlar iki kat daha vah?i ve ktdrler. Din deyip saraylar kuran, me?ruiyetlerini dinden alarak mal y??an, servet yapan, dini mal kazanma, g kazanma arzular?na kurban eden ?eyhler, hocalar, hac?lar, mritler ayn? zamanda dinin kkten kar?? oldu?u sistemin can simidi i?levini grmektedirler. Kitleler uyumakta ve modern vah?et, kapitalist canavar insanl??? bo?maktad?r. Dini servetlerinin, zenginliklerinin nesnesi k?lan ve din zerinden smr sistemi kuran dinciler kapitalistlerle stratejik bir ortakl?k iinde olacakt?rlar. ?nsan?n ruhunu ve bedenini tm kt huylardan, haramdan, hileden temizleme; Hakka ula?ma yolu olarak tan?mlanabilecek tasavvuf da maalesef gnmzde ok kt a?r???mlar yapan bir yap? olarak grlmektedir. Kendini var k?ld???n? iddia etti?i btn kavramlar?n tam tersi bir grnt vermektedir. Tketim hastal???n? manevi bir ortamda gerekle?tiren tasavvuf ileri gelenleri buradan muazzam bir g dev?irerek kapitalizmin de?i?ik bir ?eklini ya?atmaktad?rlar. Modern hurafelere dini bir e?ni katarak kitleleri smrmekteler. Bu co?rafyada gelene?e yasland???n?, tasavvufi bir terbiyeye sahip oldu?unu iddia eden hatta kendi d??lar?ndaki btn yap?lar? bat?l gren, zc de?il kabuku olmakla itham eden; ?akik-i Belhinin izgisinde olduklar?n? her zaman vurgulayan sa?c? m?, muhafazakr m?, tarikat? m? sufi mi ne diyelim bir isim bulmakta zorland???m?z bunlar kapitalist sistemin en byk motor gcdrler. Terki dnya, terki ukba, terki terk tersine al???yor yoksa? Evet. Yaz?m?z?n ba??ndaki anekdotta ?akik-i Belhi yak?c? bir ayr?nt?y? yzmze arp?yor. O muazzam eli?kiyi, var olu? gerginli?ini apa?k dillendiriyor. Btn her ?eyin en ufak ayr?nt?da gizli oldu?unu bir kez daha an?msat?yor. ?nsanl???n nerede ba?lay?p nereye gidece?ini gsteriyor hepimize. Ahsen-i takvim zere yarat?l?p esfel-i safilin kuyular?n? boylayacak olanlara bir i?aret veriyor. Belhin kpekleri bulunca yiyor, bulmay?nca ?krediyor. Ya modern insan?!....