Erzurum Teknik �niversitesi'nde Genel Sekreterlik g�revini ba?ar?yla y�r�ten Do�. Dr. Tuba YET?M'i dergimizin bu say?s?na konuk ettik.
Geli?im Erzurum Dergisi okuyucular? i�in �ncelikle sizi tan?yabilir miyiz?
Erzurum Teknik �niversitesi M�hendislik ve Mimarl?k Fak�ltesi Kimya M�hendisli?i�nde �?retim �yesiyim. 2012 y?l?nda Erzurum Teknik �niversitesi ailesine kat?ld?m. ?dari g�revlerim aras?nda Kimya M�hendisli?i B�l�m Ba?kanl???, Sa?l?k Bilimleri Enstit�s� M�d�rl�?� ve 2.5 y?l �nce de?erli Rekt�r�m�z Say?n Prof. Dr. B�lent �AKMAK taraf?ndan g�revlendirildi?im �niversite Genel Sekreterli?i yer almaktad?r. Bu idari g�revlerimin yan?nda akademik �al??malar?m ile lisans ve lisans�st� �?rencilerimizin derslerine girmeye devam etmekteyim. Erzurumluyum. Evli ve 2 �ocuk annesiyim.
Hayatta insan?n ba??na gelebilecek en g�zel ?eylerden birisi de istenilen alanda e?itim al?nmas? ve al?nan e?itime uygun bir mesle?in yap?lmas?d?r. Bu noktada kendinizi ne kadar ?ansl? g�r�yorsunuz?
Asl?nda ben buna pek de ?ans diyemiyorum. �?nsan?n kar??s?na �?kan f?rsatlar? g�rebilmesi ve de?erlendirebilmesi� demek san?r?m daha do?ru bir tabir olacakt?r. Her insan?n hayat? boyunca �n�ne �ok farkl? f?rsatlar �?kmaktad?r. Ancak bizler �o?u zaman bu f?rsatlar? g�remiyor ya da de?erlendiremiyoruz. ?nsanlar hayalini kurdu?u kariyer yolunda y�r�rken �al??maktan vazge�memeli ve �n�ne �?kan f?rsatlar? de?erlendirmelidir. Daha ortaokul s?ralar?ndayken hayalim akademisyen olmakt?. Bence hedef belirlemek ilk ve �nemli bir ad?md?r. Sonras?n22 GEL???M ERZURUM da da bu hedefimi ger�ekle?tirmek i�in hep �al??t?m, daha fazla �al??t?m. Fak�lte ve B�l�m dereceleriyle e?itimimi tamamlayarak hedefime daha da yakla?t?m. Ben e?itimim s?ras?nda da sonras?nda da �al??maktan hi� vazge�medim. �n�me �?kan b�t�n s?navlara girdim, bu s?navlar hedefime daha da yakla?mada benim i�in f?rsatt?. Sonunda �ok ?�k�r hedefime ula?t?m. Ben buna ?ans demiyorum; emek diyorum, �al??mak diyorum, azim diyorum ve f?rsatlar? kovalamak diyorum.
Akademisyenli?i nas?l tan?mlars?n?z?
Akademisyenlik, hayat boyu �al??may? ve ara?t?rmay?, insanlarla do?ru zamanda do?ru ileti?im kurmay?, s�rekli kendini geli?tirmeyi, hem bilimsel alanda hem de �?rencilerin iyi yeti?tirilmesinde emek gerektiren bir meslektir. Her meslekte oldu?u gibi akademisyenlikte de verimli olmak i�in bu mesle?i sevmek ?artt?r.
T�rkiye�de bir akademisyenin di?er �lkelerde ki akademisyenlere g�re avantajlar?ndan ve dezavantajlar?ndan bahseder misiniz?
Bence bunu �lkeler aras? de?erlendirmek �ok do?ru olmaz. ��nk� her �lkenin ya?am standart? ve ko?ullar? farkl? oldu?u i�in hepsinde avantajlar da dezavantajlar da s�z konusudur. G�n�m�zde zaten art?k �lkeler aras?nda da keskin s?n?rlar bulunmamaktad?r. Yani bilim globaldir ve g�n�m�z ?artlat?nda d�nyadaki b�t�n akademisyenler en basit olarak internet arac?l??? ile birbirleri ile rahat�a temasa ge�ip ortak �al??malar yapabilmektedir. Sadece isteklilik, kararl?l?k ve azim gerekmektedir.
�lkemizde ki �niversitelerde Genel Sekreterlik makam?nda bir kad?n?n yer almas? pek al???lagelmi? bir durum de?il. Bu konuda neler s�ylemek istersiniz?
Ben mesleklerde ve g�revlerde cinsiyetin �n planda olmas?n? do?ru bulmayanlardan?m. Konu meslek ya da g�rev oldu?unda �n planda olmas? gereken ?ey liyakat ve o i?i yapabilmek olmal?d?r. Dedi?iniz do?ru, �lkemizde ki 203 �niversitenin 4�� devlet, 14�� vak?f �niversitesi olmak �zere toplamda 18 �niversitede kad?n Genel Sekreterler g�rev yapmaktad?r. Yani bu da yakla??k %9�luk bir k?sma tekab�l etmektedir. Bu durum asl?nda sadece Genel Sekreterlik g�revi i�in de?il de, genelle?tirecek olursak �zellikle idarecilik pozisyonlar?nda kad?n y�neticilerin oran?n?n erkek y�neticilere nazaran daha az oldu?u g�r�lebilmektedir. Sadece idarecilik pozisyonunda de?il, di?er baz? mesleklerde de benzer senaryolar g�r�lmektedir. Yap?lan ara?t?rmalar g�steriyor ki bu sadece bizim �lkemize �zg� bir durum de?il, d�nya genelinde rastlanan bir durumdur. Bu durumun ortaya �?kmas?na sebep olan �ok farkl? ve fazla nedenler say?labilir. ?lk �a?lara bak?ld???nda hayat? devam ettirmek i�in kad?n ve erkek birlikte b�t�n rolleri payla??rken, modern �a??n ba?lar?na gelindi?inde kad?n erkek rolleri biraz daha farkl?la?m??t?r. Kad?n daha �ok ev i?leri, erkek ise daha �ok d??ar? i?lerini yapmaya y�nlendirilmi?tir. Bunlar?n da alt?nda yatan �ok daha farkl? gerek�eler bulunmaktad?r. Genellikle kariyer yolunda erkeklerin kad?nlar?n �n�n� kesti?i �nermesi kabul edilirken, bu olaya bundan daha �ok etki eden ger�ek kad?nlar?n cesaretlerinin k?r?lm?? olmas?d?r. Bu bilindi?i �zere Psikolojide �cam tavan sendromu� na g�zel bir �rnektir. Bunlar?n d???nda daha bir�ok sebep s?ralanabilir ancak bence g�rev ve mesleklerde kad?n ya da erkek cinsiyet ayr?m?n?n �nemine bakmak yerine, �nemli olan o i?in do?ru ve lay?k?yla yap?lmas?na odaklanmakt?r. Neticede o g�revi ifa eden bir insand?r ve cinsiyetten ziyade insan olarak de?erlendirmek gerekmektedir. Bence �ok yak?n zamanda ki, ?u an bile �rneklerini ya?amaya ba?lad?k, art?k g�rev ve mesleklerde kad?n ya da erke?in g�rev almas?, yerini insan ya da robotun g�rev almas?na b?rakacakt?r :). Son olarak bir �ok g�rev ve mesle?i erkek yapar alg?s? varken kad?nlar?n da �ok ba?ar?l? bir ?ekilde, ya da, kad?nla b�t�nle?tirilen g�rev ya da meslekleri erkeklerin de �ok ba?ar?l? bir ?ekilde ifa etti?i g�r�lmektedir. �nemli olan o g�rev ve mesleklere sahip �?karak lay?k? ile yapabilmektir.
Bir y�neticinin rolleri aras?nda yer alan �Temsilci-Birle?tiriciG�zlemci-S�zc�Giri?imci-Problem ��z�c�- M�zakereci� rollerinden en �ok hangisini �nemli g�r�yorsunuz? Sebepleriyle a�?klar m?s?n?z?
Asl?nda s?ralad???n?z bu roller bir yap-bozun b�t�nleyici par�alar? gibiler. Bunlar farkl? durum ve pozisyonlarda �nem a�?s?ndan yer de?i?tirmektedir. O y�zden hi� bir zaman sadece bir tanesinin di?erlerinden daha �nemli oldu?unu s�ylemenin do?ru olmayaca?? kanaatindeyim. Hatta baz? durumlarda birden fazla rol ayn? �nem derecesine bile sahipken bazen de hepsi birden ayn? �neme sahip olabilmektedir. �nemli olan y�neticinin do?ru rolleri do?ru zaman ve do?ru durumda �stlenebilmesidir.
Art?k b�y�k bal???n k���k bal??? de?il, h?zl? bal???n yava? bal??? yuttu?u g�n�m�zde etkin y�netim modelini nas?l tan?mlars?n?z?
Farkl? sekt�rlerde, kurum ve kurulu?larda farkl? y�netim modellerinin uygulanmas? gerekti?i kan?s?nday?m. Tek bir y�netim modelinin b�t�n i? yerlerinde uygulanmas? kesinlikle yanl?? olur. Her i? yerinin kendi yap?s? ve i?leyi? tarz? farkl?d?r, bu y�zden de bu tarza uyumlu en yak?n y�netim modeli tercih edilmelidir. O y�zden bu soruya genel cevap vermek yerine benim bulundu?um pozisyonla ilgili cevap vermeyi tercih ederim. Bu durumu �niversiteler i�in ele ald???m?zda, demokratik, inovasyona a�?k, sanayi, firma, kurum ve kurulu?lar gibi di?er sekt�rlerle i? birlik�i, yeni ve farkl? e?itim modellerine a�?k parametrelerinin yer ald??? bir modelle �niversitelerin etkin y�netim modeline sahip olabilece?i kan?s?nday?m.
G�n�m�zde kurumlar?n de?erini belirlemede en �nemli �l��tlerden biri olan Kurumsalla?ma ad?na �niversitenizde ne gibi �al??malar yap?yorsunuz?
Bilindi?i �zere kurumsalla?ma kurum, kurulu? ya da ?irketlerin ki?ilere ba??ml? olmadan faaliyetlerini s�rd�rebilmesi yani asl?nda bir sistem haline gelmesidir. �niversitemizde yapt???m?z �al??malardan birka� tanesini �rneklendirebilirim. �ncelikle bu konuda bir �al??tay program? d�zenleyerek, b�t�n birimleri belirli kriterlere g�re bir araya getirip �ncelikle bu konuda g�zlenen eksiklik ve aksakl?klar?n belirlenip tart???ld??? bir ortam olu?tutrarak, ortak ak?lla �e?itli ��z�mler geli?tirdik. Her birimde farkl? i?leyi?ler s�z konusu oldu?undan olaylar titizlikle birimler baz?nda de?erlendirilmektedir. Baz? birimlerimizi merkezi sistem olarak toparlayarak zaman, insan g�c� ve say?s? ile ekonomik y�nden tasarruflar sa?lad?k. �zellikle dijital bir �a?? ya??yor olmam?zdan i? ve i?lemlerin elektronik sistemler �zerinden yap?lmas?n? sa?lamaktay?z.
Genel Sekreterlik g�revinizin bitti?i g�n en �ok neyi ba?ard???n?z? g�rmek istersiniz?
Bu �ok kapsaml? bir soru. ��nk� Genel Sekreterlik �niversitenin hemen hemen her alan? ile ve hatta ?ehir ve b�lge ile de ilgisi bulunmaktad?r. Ba?ar? ise �ok geni? ve her insana g�re farkl? de?erlendirilebilecek bir kavramd?r. San?r?m �niversiteyi devrald???m?z noktadan bir ad?m bile ileriye g�t�rm�? olabilmek ba?ar? olarak kaydedilebilmektedir. �?rencimiz, akademik ve idari personelimize yapt???m?z her t�rl� hizmeti ve ayr?ca ?ehir ve b�lgemiz halk?na kazand?rd???m?z toplumsal katk? kapsam?ndaki her t�rl� projeyi, yapt???m?z i? birlikler ile sa?lad???m?z e?itim programlar?n?, sanayi ile yap?lan teknolojik proje ve �al??malar? ben ba?ar? olarak g�rmekteyim. O y�zden yapt???m?z ve yapaca??m?z hizmetler a�?s?ndan en �nemli, en ba?ar?l? gibi kategorilerin do?ru olmayaca?? kanaatindeyim. ��nk� her hizmet kendi alan?nda �ok �nemlidir. O y�zden bence hizmet edebilmek ve bu i?i sahiplenip gece g�nd�z kavram? g�zetmeden �al??mak ba?ar?n?n en b�y�?�d�r. Bu ba?lamda �al??ma arkada?lar?mla birlikte ba?ar?l? bir ekip oldu?umuzu d�?�n�yorum :).
Yo?un i? temponuz i�erisinde ailenize ve kendinize yeterince zaman ay?rabiliyor musunuz?
�ncelikle ?unu s�ylemem gerekir ki aile her?eydir. Ben bu g�revi ifa ediyorsam onlar?n deste?i ve ho?g�r�leri bu konuda ba?rol fakt�rleri aras?ndad?r. Bir insan ailesine ve kendine vakit ay?rmaz ise rutin d???na �?kamaz. Rutin ise insan? metal yorgunlu?a ve t�kenmi?lik sendromuna kadar g�t�rebilir. Sonunda da verimsizlik s�z konusu olur. Hayatta her?eye haketti?i de?eri haketti?i �l��de vermek gerekir. Bu ba?lamda aileye de haketti?i de?eri vermek gerekmektedir. O y�zden aileye zaman ay?ramamak kavram?n?n yanl?? olaca?? kanaatindeyim. �rne?in ki?i, bir diziyi seyretmeye zaman ay?ramayabilir ama �ocuklar? ile bir film seyretmeye ya da y�r�y�? yapmaya ya 24 GEL???M ERZURUM da bir maket yapmaya zaman ay?rmal?d?r. ?nsan kendine de elbette zaman ay?rmal?, zihnini rahatlatmal?d?r. Kendine vakit ay?rmaktan kas?t ki?iden ki?iye de?i?mektedir. Ben kitap okumay? �ok seven biriyim. Kahvem e?li?inde kitaplar?ma g�m�ld�?�mde zihin detoksu ya??yorum adeta. ??te o zaman en sevdi?im etkinliklerden birini yap?yor olmakla kendime zaman ay?rm?? oluyorum. Bu konuda aileme de kendime de yeterince vakit ay?rd???m? g�n�l rahatl??? ile s�yleyebilirim.
?ehir �niversite i?birli?i hakk?nda d�?�nceleriniz nelerdir? Erzurum Teknik �niversitesi�nin bu konudaki �al??malar?ndan bahsedebilir misiniz?
?ehir �niversite i?birli?i derken sanayi ile olan i?birlikleri, �niversitenin ?ehre kazand?rd??? topluma katk? projeleri, halka/sanayiye d�zenledi?i e?itim programlar? gibi i?birliklerinden bahsedebiliriz. Bunlar?n �niversite ile ?ehir aras?nda olmazsa olmaz k�pr�ler oldu?u kanaatindeyim. Bu bizim �niversitemizin �ok �nem verdi?i konulardan biridir. Gerek ?ehir i�inde gerekse de ?ehir d???nda bir �ok kurulu? ve firma ile ziyaretler ger�ekle?erek ortak �al??malar yap?lmaktad?r. �lkemizin faydal? �r�nler �retebilmesi i�in �niversite ile sanayinin i� i�e olmas? gerekmektedir. Rekt�r�m�z de bu konuda �ok hassas olmakla birlikte bu tarz bulu?malara bizzat kendi de i?tirak etmektedir. Ayr?ca topluma topluma katk? projelerimizden ET� Mucitpark ve ET� Kristal ve Giri?imcilik Merkezlerimiz yer almaktad?r. Mucitparkta ilkokuldan ba?layarak lise �?rencilerine kadar olan kesime hitap etmekteyiz. Burada �?rencilerin kodlama, yaz?l?m, sanal ger�eklik gibi bir�ok teknik ve sosyal alanda kendilerini geli?tirmeleri sa?lanmaktad?r. Ayn? zamanda bu e?itimlerin ?ehrimize ve b�lgemize yay?lmas? i�in e?itimci e?itimlerini de vermekteyiz. Kristal ve Giri?imcilik Merkezi ise Akademik �evre ile sanayi aras?ndaki sinerjiyi te?vik eden, her a?amadaki teknolojik fikirlerle bireylerin �zerk/ba??ms?z olarak �al??mas?na imk�n veren, ba?ta ilimiz olmak �zere, b�lgemiz ve �lkemiz ekonomisine katk?da bulunmaya gayret eden, giri?imcilere, bire bir destek, mentorluk ve e?itimler arac?l???yla fikirlerini geli?tirme, olgunla?t?rma, prototip h�line getirme, ticarile?tirme ve pazarlama/tan?t?m stratejilerine kadar gerekli destek hizmetleri veren, toplumdaki giri?imcilere �cretsiz kullanabilecekleri ofis alan?, mentorluk hizmetleri, networking (tan??ma) aktiviteleri, yat?r?mc?yla giri?imci aras?nda k�pr� olan, profesyonel hizmetlerin nereden ve nas?l al?naca?? gibi farkl? alanlarda imk�nlar sa?layarak ekonomik geli?meye yard?mc? olan bir merkezimizdir. Bunlar?n yan?nda S�rekli E?itim Merkezimiz ile ?ehrimiz i�in talep edilen �e?itli e?itimler vermekteyiz.
Erzurum sizin i�in ne ifade ediyor?
Daha �nce de s�yledi?im gibi Erzurumluyum. Memleketime hizmet edebilmek b�y�k bir mutluluk ve gurur verici bir duygu. Gerek yurt i�i gerekse yurt d???nda bir �ok yeri g�rmeme ra?men benim g�z�mde Erzurum d�nyan?n en g�zel ?ehridir. Ne diyebilirim ki; Memleket Cand?r. :)
�zellikle ba?ka illerden gelen �?renciler i�in Erzurum�un sa?lad??? avantajlar nelerdir?
Bu konuyu derste de �?rencilerimle �ok konu?uruz. Her ?eyden �nce Erzurum g�venli?i ve g�venilirli?i y�ksek olan bir ?ehirdir. �niversitenin ?ehrin merkezinde olmas? ile �?renci ?ehir hayat?ndan kopmamaktad?r. Ula?mak istedi?i yere k?sa s�rede ve d�?�k maliyetle ula?abilmektedir. ?ehrimizin sosyal etkinlik olanaklar? da, dikkat toplay?p ders �al??abilme ortamlar? da vard?r. K?? sporlar?n? denemek isteyenler i�in b�y�k avantajlara sahiptir. Di?er b�y�k ?ehirlere nazaran �?rencilerin okumak i�in daha d�?�k ekonomiye ihtiya�lar? vard?r. Erzurum halk? misafirperver ve koruyucudur. K?saca �Dada?t?r�.
Son olarak gen�lere neler s�ylemek istersiniz?
Her y?l yeni gelen �?rencilerime s�ylediklerimi burada zikretmek isterim. Gen�ler hayatta yapmak istedikleri hedeflerini ge� kalmadan belirlesinler. Hedef belirlendikten sonra geriye hedefe kilitlenmek ve ona ula?mak i�in engelleri teker teker yava? yava? a?mak kal?r. Bir engele tak?ld?klar?nda y?lmay?p, y?k?lmay?p devam etsinler. Unutulmamal? ki hi� kimse oldu?u pozisyona rahatl?kla gelmiyor, herkes bir �ok engeli a?arak zirveye do?ru t?rman?yor. Hayatta mutlaka engeller olacakt?r, olmal?d?r da. Bunu hi� bir zaman unutmamak gerekir. Bir de psikolojilerini rahatlatacak aktivitelerle u?ra?s?nlar. G��l� bir �lke i�in, psikolojisi sa?lam, �al??an, �reten, dinamik gen�lere ihtiya� vard?r. Hepsine sa?l?kl?, huzurlu ba?ar?l? gelecek diliyorum.